۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ ه‍.ش.

قانون کار نادیده گرفته می‌شود

بهنام ابراهیم‌زاده            

تعیین دستمزد کارگران بر اساس ماده چهل و یک قانون کار مهم‌ترین اقدام شورای عالی کار است که هر ساله در نیمه دوم سال در قالب برگزاری نشست های مشترک بین نمایندگان کارگران و کارفرمایان و دولت دنبال می‌شود. تصویب حداقل دستمزد کارگران از آن روی مورد اهمیت است که حداقل 45 درصد شاغلان کشور در بخش های مختلف را در بر می‌گیرد. پایین ماندن حداقل دستمزد کارگران در یکی ـ دو دهه اخیر افزایش فاصله هزینه‌های معیشت کارگران با نرخ تورم و بالارفتن قیمت اقلام مصرفی خانواده‌ها،از بین رفتن امنیت قراردادهای کار و همچنین بیکاری وسیع، گسترده و اخراج های بی‌رویه، تعطیلی گسترده بنگاه‌ها و کارگاه‌ها و سفره تهی کارگران در سال جاری در کنار افزایش تورم ؛ اثرات جبران‌ناپذیری بر زندگي كارگران دارد ونیز فشارهای روحی ـ روانی فراوانی برای کارگران و خانواده‌هایشان پدید آورده است شعارهای دولت برای رفع مشکلات کارگران با عملکرد دولت مطابقت ندارد.
بیکاری و فقدان درآمد کافی و گرانی‌ها به خوبی لمس می‌شود. مهم‌تر از همه، گرانی نان، اصلی‌ترین کالای سبد غذایی، کارگران و کشاورزان و مردم فرودست است. بااینکه ماده 41 قانون کار برای افزایش حقوق و دستمزد، یک چارچوبی را تعین کرده است، ولی افزایش بی‌سابقه فاصله بین حداقل دستمزد و سبد هزینه‌های خانوار و همچنین افزایش بی‌رویه و افسارگسیخته قیمت‌ها در بازار و سود طلبي بی‌حدوحصر صاحبان سر مايه همراه با جلوگيري از ايجاد تشكل هاي مستقل كارگري، باعث شده تا دولت هر ساله حرف آخر را در مورد تعیین حداقل دستمزدها بزند. اعلام نرخ تورم از سوی بانک مرکزی که «بیش از 40درصد» نیز شده است، باید یکی از پایه‌ها و مبانی اساسی تعیین دستمزد سالانه کارگران باشد، به‌نحوی‌که در صورت رعایت ماده 41 قانون کار حداقل دستمزد باید به میزان نرخ تورم واقعی در سال افزایش یابد. ولی متأسفانه نه تنها تاکنون این‌چنین نشده بلكه باوجود فاصله زياد ميان نرخ تورم واقعي با نرخ رسمي، نه تنها نرخ تورم اعلامیِ بانک مرکزی هرگز در تعیین حداقل دستمزدهای نهایی کارگران لحاظ نشده، بلکه «تأمین معیشت خانوار کارگری به عنوان رکن دوم ماده 41 قانون کار» نیز نادیده گرفته‌شده و به‌صورت کلی بین حداقل دستمزد تعیین‌شده در شورای عالی کار برای سال جاری که به میزان «48۰هزار تومان » است و حداقل دستمزد واقعی؛ بیش از صددرصد اختلاف و شکاف وجود دارد. اجرای برنامه موسوم به قانون هدفمندی یارانه‌ها سیاست های نادرست افزایش نرخ ارز و تغییر روزبه‌روز قیمت‌ها در سبد معیشت خانوار به‌صورت کلی مسائل جدیدی را در حوزه دستمزد کارگران مطرح کرده است و باعث بروز مشکلات فراوانی برای جامعه‌ی کارگران و حقوق‌بگیران شده است. کارگران برای تأمین حداقل معیشت و با توجه به نرخ های رسمی و غیررسمی تورم و گرانی ناچارند چند جا کار کنند، زندگی خرج و مخارج دارد. تأمین مسکن و هزینه‌های تحصیلی فرزندان، تأمین هزینه خوردوخوراک، پوشاک و هزینه‌های درمان و... آن هم با خط فقر فعلی که حتی اعلام آن هم شرمندگی به بار می‌آورد. حال این کارگران هستند و یک قانون کار. قانون كاري كه بايد در جهت منافع كارگران گام بردارد اما متأسفانه در ایران قانون کار کاملاً نادیده گرفته می‌شود و در همه موارد به نفع کارفرمایان تفسير می‌شود.
برخی از اقتصاددانان حکومتی چنين توجيه می‌کنند كه افزایش دو برابری حقوق کارگران باعث می‌شود تا همین کارگاه‌هایی که به‌صورت نیم‌بند با گرانی مواد اولیه تاب آورده‌اند به یک‌باره تعطیل شوند و اقتصاد کشور از حرکت بازایستد اما انگار وضعیت معیشتی کارگران و خانواده‌هایشان چندان مهم نیست. آنها بيشتر به فكر سود سرمایه‌داران هستند و حتي بيشتر به آن فكر می‌کنند كه سود سرمایه‌داران افزايش يابد.
زيرا :
اولاً افزايش حقوق به ميزان تورم، ذره‌ای از سود كارفرمايان نمی‌کاهد زيرا كه با گران شدن كالاها، سرمايه‌داران آن را جبران می‌کنند.
دوم آنكه، حقوق كارگر و مزدبگیر يك بار در اول سال تعيين می‌شود و تا آخر سال ثابت می‌ماند درحالی‌که كالاها روزبه‌روز گران می‌شود و سرمایه‌داران روزبه‌روز استفاده بيشتر می‌برند اما ديگر تا آخر سال دستمزد كارگران را افزايش نمی‌دهند. سرمایه‌داران از گراني كالاها در طول سال از فروردين تا اسفند سود می‌برند،اما كارگران از این سود بهره‌ای ندارند، بلكه تنها مطابق تورم «سال قبل»، حقوق‌شان افزايش يافته است.
و سوم آنکه حقوق كارگر تنها بخش كوچكي از هزینه‌های توليد را شامل می‌شود كه تأثیر آن بر سود و زيان كارفرمايان بسيار ناچیز است و به اين اقتصاددانان بايد گفت: اين مقدار حرص سود سرمایه‌داران را نخوريد زيرا سرمایه‌داران در همين سال‌های گذشته آن چنان سودهاي كلاني برده‌اند كه با افزايش اندك حقوق كارگران، کارگاه‌ها را نه تنها تعطيل نمی‌کنند، بلكه با ترفندهاي جديد سودهاي خود را افزايش هم خواهند داد.









هیچ نظری موجود نیست: