۱۳ اسفند ۱۳۹۰ ه‍.ش.

جاي خالي كارگران در ميان "شركاي اجتماعي"


كانون مدافعان حقوق كارگر - در خبرهايي درمورد تغيير قانون كار و تعيين حداقل دستمزد براي كارگران كه در نشريات و خبرگزاري هاي رسمي مانند ايلنا، منتشر مي شود، از "شركاي اجتماعي" نام برده مي شود. منظور از اين شركاي اجتماعي نمايندگان كارگري، نمايندگان كارفرمايي و دولت است. خبرهايي مانند:

"رئیس کانون عالی شوراهای اسلامی کار سراسر کشور از اجماع شرکای اجتماعی در خصوص 95 درصد از مواد قانون کار و برگزاری نشست های دو جانبه با کارفرمایان طی 6 ماه گذشته و پس از ارائه پیش نویس اصلاح قانون کار از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی خبر داد..." (ايلنا، 5 بهمن 1390،کد خبر : 237419)

و يا:

"در مدت باقي‌مانده تا پایان سال جاری نشست‌های فراوانی بین نمایندگان گروه‌های کارگری، کارفرمایی و بعضا دولت بر سر تعیین میزان افزایش حداقل دستمزد سال آینده کارگران برگزار می‌شود. علاوه بر نشست‌های مشترک و 3 جانبه در شورای عالی کار، گروه‌های کارفرمایی و کارگری نیز مذاکرات و چانه‌زنی‌هایی را برای دستیابی به اجماع در گروه خود انجام می دهند. تلاش هر یک از اين گروه‌ها بر این محور استوار است که بهترین نتیجه و نزدیک‌ترین مصوبه نسبت به نظراتشان از شورای عالی کار بیرون بیاید."

http://news.bazarekar.ir/01/Fa/DynamicPages/Page.aspx?nwsid=2881

اما وقتي به ميان كارگران مي رويد و از آنها در مورد قانون كار و حداقل دستمزد سوال مي كنيد، متوجه مي شويد كه خود كارگران بخشي از اين "شركاي اجتماعي" نيستند و نمايندگان خود خوانده يا انتصابي به جاي آنها، به نيابت آنها وبه نام آنها نظر مي دهند. گاه ديده مي شود حتا در تشكل هاي غيرمستقل كارگري كه به عنوان نماينده كارگران مطرح مي شوند، خود اعضا هم خبري از اين نظرخواهي ها ندارند.

آنچه در زير مي خوانيد نظرات برخي از كارگران است. كارگران و حقوق بگيران ساده يا متخصص، آگاه يا بي اطلاع از منافع طبقاتي؛ كارگراني كه قرار است براي آنها دستمزد تعيين شود و قانون كاري تدوين شود كه به اصطلاح از آنان حمايت كند. كارگراني كه تا كنون نتوانسته اند تشكل هاي مستقل خود را تشكيل دهند و نمايندگان واقعي شان اخراج يا به حبس هاي طولاني مدت محكوم شده اند ...

چند سوال ساده از كارگران پرسيده شده است:

1 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، متناسب با شرايط زندگي كارگران تعيين شود؟

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

اين سوالات عموما در محل كار پرسيده شده است و كارگران به صورت فردي، گروهي و يا كتبي به آن جواب داده اند.

- حدود 60 الي 70 كارگر در گروه هاي 4 يا 5 نفره به اين سوالات پاسخ دادند. اين كارگران در بخش هاي مختلف مشغول به كارند. كارگران داربست بند، جوشكار، پروژه اي و...

در پاسخ به سوال اول اكثريت كارگراني كه مورد پرسش قرار گرفتند، حداقل دستمزد اعلام شده را بين 400 تا 450 هزار تومان برآورد كردند.

در پاسخ به سوال دوم، حداقل دستمزد مناسب را بين 800 تا يك ميليون و پانصد هزار تومان مي دانستند.

در پاسخ به سوال سوم، پس از حاشيه رفتن ها به اين نتيجه مي رسيدند كه چون ما كارگران با هم متحد و يك زبان نيستيم هيچ كاري نمي شود كرد.

در مورد سوال چهارم 90درصد كارگران از قانون كار هيچ نمي دانستند و لزوم آن را درك نمي كردند. ده درصد از سالهاي قبل قانون كار را مي شناختند و در برابر نابه هنجاري هاي محيط كار عكس العملهايي نشان داده بودند و به اداره ي كار شكايت كرده بودند، ولي طي 4 يا 5 سال اخير به دليل اينكه اداره ي كار بدون استثنا در اين موارد، وظيفه اش را حمايت از كارفرما و پيمانكار مي داند، اين ده درصد هم قانون و مواردش را به فراموشي سپرده اند، زيرا معتقدند قانون كار، كاربردي نيست و غير قابل استفاده است. كسي به خود زحمت نمي داد در باره ي آن اظهار نظر كند، چون اين قانون را ضد منافع خود مي بينند.

در مورد سوال آخر كه "چه تغييري را در قانون كار مي پذيريد" همگي مي گفتند: "هرگز هيچ تغييري به نفع ما صورت نمي گيرد." تقريبا همگي اعتقاد داشتند هر تغييري در قانون بخواهد صورت بگيرد حتما ضد منافع كارگران خواهد بود. اين نظر ناشي از ياس و نااميدي عميق از شرايط شان است.

وقتي اصرار مي كرديم كه بالاخره اظهار نظري بكنيد كارگران داربست بند ،همگي گفتند بايد اين تغيير به گونه اي باشد كه وضع زندگي همه ي كارگران حقوق بگير درست شوند و دلال ها و پيمانكاران و من پاورها بايد حذف شوند.

و برخي هم فردي . در زير چند نمونه از اين گفت وگوها آورده شده است.

***

مرد 30 ساله كارگر شركت خصوصي

1 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

- حداقل دستمزد400هزار تومان خواهد بود.

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

- براي يك زندگي كارگري يك ميليون وپانصد هزار تومان كافي است.

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

- نمي دانم.

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

- نه ! نمي دانم.

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

- اگر قراردادها را دائمي كنند و حقوق مناسب باشد تغيير خوبي اتفاق مي افتد.

***

32 ساله- مرد- كارگر شركت خصوصي

1 -به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

حداقل دستمزد400هزار تومان خواهد بود.

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

براي يك زندگي كارگري يك ميليون تومان حداقل حقوقي ست كه بايد پرداخت شود.

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

مبارزه ي جدي و جمعي كارگران

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

نه چندان .

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

- تغيير كلي در جهت برآورده كردن احتياجات خانواده هاي كارگران .

***

30ساله – مرد- كارمند شركت خصوصي:

1 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

400هزار تومان حداقل دستمزد خواهد بود.

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

يك ميليون تومان براي يك خانوار كه زندگي كارگري دارند و طبعتاً بايد با سختي و مشقت زندگي كنند ،كافي است.

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

امام زمان هم ظهور كند كاري نمي تواند انجام دهد.

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

يك كتاب كوچك كه فقط جهت پر كردن كتابخانه است. و هيچ كاربردي در هيچ سازماني ندارد. كه اگر كاربرد داشت قرارداد ما 200 ساعت نبود!

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

با چند كارگر و كم درآمد مشورت شود و هنگام نگارش تغييرات هم كارفرما حضور داشته باشد و هم كارگر و قوانين با توافق طرفين باشد.

***

26 ساله – مرد- شاغل در شركت خصوصي – تحت پوشش تامين اجتماعي:

1 -به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

450هزار تومان

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

600 هزار تومان به شرطي كه اجاره نشين نباشند

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

يا بايد يك نماينده قوي براي كارگران انتخاب شود تا بتواند حق آنها را بگيرد و يا اعتصاب كل كارگران. به نظر من ديگه راه سومي وجود ندارد تا موقعي كه اين مملكت ما اينطور هست و چه توقعي ميشه از اين جامعه اي كه توش داريم زندگي مي كنيم داشته باشيم.

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

يك بار قانون كار رو خوندم ولي اصلا" يادم نمياد.

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

اگه مملكت ما خيلي قانون مند بود و همه چيزش درست و حسابي، مي شد درباره قانون كار هم اظهارنظرهايي داد.


***

40 ساله - پرسنل شركت خصوصي – تحت پوشش تامين اجتماعي

1 -به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

اگر بخواهيم بر اساس تورم و اين داستان ها تعيين كنيم و حداقل مزد 333 هزار تومان فعلي را در نظر بگيريم به نظر حقير اين رقم بايد به 999 هزار تومان برسد.

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

از آنجائي كه مملكت داراي ثبات نيست چه از نظر اقتصادي و .... تعيين رقم خاصي بسيار مشكل و بعيد به نظر مي رسد علي ايحال بنده براي مثال يك خانواده چهار نفره با حداقل امكانات معيشتي را در نظر مي گيرم و فكر مي كنم اين رقم در سال 91 با كلي قناعت و از سر و ته خواسته ها زدن به ماهيانه يك ميليون ودويست هزار تومان تا يك ميليون و پانصد هزار تومان خواهد رسيد ( اگر فرزندان بخواهند در كلاسهاي درسي و غيره نيز شركت نمايند و خانواده به مسافرت نيز بروند كه خيلي بيشتر به نظر مي رسد.)

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

اين مورد بنا به شرايط روز در حال حاضر و متاسفانه در تغيير است يعني اينكه نوسانات به قدري است كه تعيين آن در حال حاضر مقدور نيست ولي هر جا كه قيمت ها ثبات داشته باشند و تورم به اين صورت نباشد، تعيين دقيق اين مسئله راحت تر است

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

بنده تا حدودي (نه چندان و در حد حقوق بگيري) مطلع هستم ولي مي دانم كه هم به نعل و هم به ميخ است.

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

قانون كار بايد به نفع طبقه كارگر باشد تا از استعمار اين قشر زحمت كش توسط صاحبان كار جلوگيري بعمل آيد.

***

54 ساله - حقوق بگير شركت خصوصي – تحت پوشش تامين اجتماعي

1 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

من فكر مي كنم حتي اگر حداقل حقوق سال 91 نسبت به سال 90 ، 100 درصد هم افزايش يابد، با توجه به تورم و شتاب غير قابل مهار آن ، كارگران فقط قدرت خريدي با همان حداقل حقوق سال 90 را خواهند داشت. با اين حال گمان كنم حداقل دستمزد مبلغ 500 هزار تومان تعيين شود.

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

به نظر من به جاي تعيين حداقل حقوق بايد به تعيين حداقل نياز توجه شود و به جاي پرداخت پول به عنوان حقوق ، بايد كارت اعتباري، براي دريافت كالا ها و خدمات مورد نياز خانواده به آن ها داده شود و كارفرما يا دولت موظف به تسويه حساب با ارايه كنندگان كالا و خدمات به كاركنان باشند. مثلا براي حداقل بگيران، رستوران هاي ارايه دهنده ي غذا فقط به تعداد اعضاي خانواده غذا دهد ولي حداكثر بگيران توانايي دعوت از مهمان هم داشته باشند يا امكان مسافرت با قطار به عنوان حداقل نياز و با هواپيما براي صاحبان مهارت و...

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

بايد خواست؛ ولي نه به صورت فردي . بايد بياموزيم كه در برابر نظم سرمايه داري ، نظم ويژه ي كارگري ايجاد كنيم زيرا فرد در برابر يك نظم قادر به دفاع از حقوق حداقلي خود نمي شود اما نظم در مقابل نظم، تشكل در برابر تشكل و جمع متشكل در مقابل سازمان ، دست كم مي تواند بدون لكنت از حقوق خود حرف بزند.

4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

قانون كار صرف نظر از كاستي هاي فراواني كه داشته و همچنين عليرغم اصلاحاتي كه طي چند مرحله بازنگري منجر به سلاخي شدن و بي خاصيت شدنش گرديده ، همچنان سندي ست از دستاوردهاي مبارزه جمعي كارگران . حذف هر بند و ماده و تبصره آن به نفع كارفرمايان، هجوم به اين دستاورد محسوب مي شود.

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

من فكر مي كنم برگرداندن امتيازاتي كه در پي اصلاحاتي كه در چند دوره ي مجلس ، از كارگران سلب شده و در جهت حمايت از كارفرمايان ، در اين قانون اعمال شده ، اولين گام براي اين تغيير است و گام بعدي پيگيري حقوقي كه يا در قانون براي كارگران به رسميت شناخته نشده و يا اين حقوق با ابهام و قابل تفسير تدوين شده است . حق داشتن هر نوع تشكلي كه كارفرمايان از آن برخوردارند مثل تشكل صنفي ، سياسي ، ورزشي ، اقتصادي و ...و هر نوع اعتراض به تامين نشدن زندگي كارگران و خانواده هاشان ، بايد در اولويت تدوين كنندگان و اصلاحات نويسان قانون كار قرار گيرد.

***

اين هم نظر مفصل يك كارگر آگاه

1- به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي خواهد بود؟

با توجه به چانه زنی ، کناست و سخت جانی که سرمايه داري درمقابل پرداخت وافزایش دستمزدها از خود نشان می دهد، شبیه آن چه در اصطلاح میان برخی رایج است که:"سرم را بشکن اما نرخم را نشکن؟" سرمايه داري حاضراست هزاران بار در برخورد با کارگران و زحمتکشان روی افزایش دستمزدها درمقابل زنان وکودکان و اهل عیال خانواده های کارگران که در معرض انواع مشکلات معیشتی و زندگی قرار دارند، دچارخفت ، سرشکستگی و زبونی بشود ،اما دیناری به دستمزد کارگران نیفزاید.!! به تجربه و در پایان هرسال دریافتیم که اگر بخواهیم مثلا خصلت استثمار را فقط به عنوان یک مشخصه یا عمده ترین ویژگی برای نظام سرمایه داری قائل باشیم، درپایان هر سال همراه با تعیین دستمزد کارگران متوجه می شویم که سرمايه داري ايران در میان همه ي همپالگي هايش بیشترین مقاومت راعلیه افزایش دستمزد کارگران برای استثمار آنان از خود نشان می دهد، و با آمار سازی و دست بردن در آمار و ارقامی که بتوان سقف نرخ دستمزدها راهرچه بیشتر پایین آورد متوسل می شود، شبیه کاسبان حبیب خدا، و نمایندگان بورژازی سنتی، و تجار قدیم که اگر مشتری حتی بطور مخفی یک غروش و سکه سیاه ناچیزی انعامی به شاگرد مغازه می داد، در آخر وقت تاجر انعامی را از شاگرد می گرفت ونصف آن را در جیب مبارک خود می گذاشت و نصف آن را بابت دستمزد آن روز شاگرد مغازه به او می داد!! یعنی شاگرد مغازه علاوه بر کارمجانی و بدون مزد ده شاهی هم برای ارباب درآمد داشته؟!؟! مگر سال گذشته درمورد یارانه ها همین کار را نکرد. گفت : ما چهارصدهزار ریال نقد به شما دادیم ، 13درصد هم به حقوق اضافه شده خیلی زیاد است!!!! سرمايه داري عادت کرده و به خود قبولانده که چشمش نباید حقیقت و واقعیت را ببیند! این را درطی سال هاي گذشته بارها تجربه کرده ایم،اگر سرمايه داري به اختیار خودش باشد نه تنها چیزی به دستمزد ها نمی افزاید، بلکه با مشت چشم کارگران را هم کور می کند! و آن چه به نام دستمزد به او می دهد پس می گیرد، به اضافه اردنگی که حواله او می کند!همان اتفاقی که مرتب درمورد واحد های کارگری درطول این سال اتفاق افتاده.!!

2 - به نظر شما حداقل دستمزد سال 91 چه مبلغي بايد باشد تا هزينه يك خانواده كارگري تامين شود؟

تعیین و چانه زنی روی دستمزدها در سال های گذشته که شرایط و اوضاع بصورت نسبی درجریان عادی خود بوده ، هم انجام می گرفت هرچند پروسه ی تحول در جامعه که خانواده های کارگری را هم مشمول می شد، با شدت انجام می گرفت، اما جای فرصت برای کارگران باقی مانده بود، تا در استمرار مبارزات خود ، روی افزایش دستمزدها بشکل کاملا آماده تری به چانه زنی بپردازند.!عموما خانواده های کارگری دارای بیشترین تعداد افراد خانوار هستند، همه روی چهار یا پنج نفر تعداد هر خانواده توافق دارند، منتهی افراد خانواده های کارگر در مقابل خانواده های دیگر که مجموعه ملت را تشکیل می دهد، بعد از بیکاران و آوارگان به لحاظ زندگی محروم ترین خانواده ها را تشکیل می دهند، طی سال ها امورات این خانواده ها در زمینه بهداشت، درمان، تغذیه، مسکن، رفاه، و امورات عادی تر زندگی پوشاک و حسرت داشتن برخی وسایل جزئی که در ردیف نیاز های زندگی هستند عقب افتاده، و خانواده در یک وضعیت ناپایدار به زندگی ادامه می دهند،اصطلاحا زندگی بخور و نمیر و بردگی مزدی دارند، هر ساله کارگران و فعالین کارگری تلاشی که انجام می گیرد، فقط برای زنده ماندن در همین وضعیت است! که در خود به اندازه یک دنیا بی عدالتی نهفته دارد! تعیین دست مزد ها هم بر اساس همین زندگی انجام می گیرد. با توجه به این که در جریان هستیم بطور مرتب وعادی و بصورت روزانه صاحبان سرمایه همین حقوق ناچیز را هم از جامعه کارگری می گیرند. چه بسیارخانواده های کارگر و زحمتکش هست که هرروز مقاومتشان درمقابل مشکلات زندگی کمتر و کمترمی شود، و در نهایت دچار فروپاشی می شوند.، هرچه می گذرد بر تعداد این خانواده ها هم افزوده می گردد، چون تورم با شتاب و در حالت بحرانی که شاهد هستیم درحال پیش روی است. مثلا زن، همسر،و مادر یک خانواده کارگری که بیمار بوده و طبیعی هم هست، به علت گرانی و بی پولی درمانش تا کنون عقب افتاده در شرایطی که هزینه دارو و درمان به شکل صد درصد و بیشتر بالا رفته، چگونه امروز می تواند درمان نماید!؟ درحالي که بیماری پیشرفته تر هم شده!؟ و درآمد هم کمتر!! دستمزدهای تعیین شده هیچ گاه برای حوادث و پیشآمدهای تاسف بار زندگی مبلغی را منظور نمی کنند. اغلب کارگران هم كه بیمه نیستند! فعالین ودست اندرکاران مسائل کارگری سال گذشته با توجه به احتساب هزینه های زندگی یک ميلیون تومان و بیشتر را برای دستمزد تعیین نموده بودند. مطابق برآورد ها و محاسباتی که برخی مقامات مسئول، با توجه به تعیین خط فقری که خودشان گرفته و تعیین کرده بودند، حقوقی در همین حدود را کفاف زندگی یک خانواده می دانستند. امسال و در شرایط کنونی که بحران به عینه جامعه را در همه عرصه ها در نوردیده، و بحران مالی وارزی موجود تاثيرخود را حتما روی نرخ مواد خام ، محصولات وقطعات کارخانه ها و سرنوشت کارگران باقی خواهد گذاشت! و پیش بینی اوضاع و تعیین نرخ برای شرایطی که درجریان است ابتدا به ساکن بسیار مشکل است ،حتی کارشناس خبره و ورزیده ی اقتصادی هم ریسک نمی کند تا وسط دعوا نرخ تعیین کند.!هزینه های زندگی بسیار بالاست،اجاره خانه،هزینه آموزش،خوراک ومایحتاج زندگی،هزینه های جانبی که برسرراه خانوادهای کارگری کمین کرده، هزینه هائی که ، حقوق های دریافتی کارگران را در یک بلع فرو می برد! و دهان های باز افراد خانواده های کارگری گرسنه برای بلعیدن همچنان درانتظارمی مانند!!

3 - به نظر شما چه بايد كرد تا حداقل دستمزد، مناسب، تعيين شود؟

تعیین دستمزد، مثل ده ها و صدها مورد از مسائل کارگری مشمول مبارزه می شود. مبارزه ای بربنیاد تشکیلات خود کارگران و بر بستری که همه کارگران را پوشش بدهد.هیچ دانشگاهی بهتر از تشکیلات خود کارگران در مسیر مبارزه برای آموزش آنان مفید تر نیست! برای چه باید حداقل دستمزد را از سرمایه داران گرفت؟باید ازخود کارگران خواست تا از طریق راهکارهای مناسب و با شناخت از حقوق خود به مبارزه در جهت افزایش دستمزدها بپردازند.! مبارزه در هر شرایطی مستلزم آگاهی و شناخت است. آگاهی باید به شکلی پایدار و اساسی آموزش داده شود، تا در راستای تحول تاریخ ، و یا بطورموضعی مثلا برای دستمزد بتوان به پشتوانه آن مبارزه نمود!همان شناخت و آگاهی که طبقه کارگر توفیق چندانی تا کنون در کسب آن نداشته و کماکان در زمینه تشکیلات که ابزار آگاهیست بازمانده است. اولین و فوری ترین انتخاب این است که توسط دوستداران طبقه کارگر که دراین زمینه یعنی در برآورد هزینه خانواده های کارگری باعایدی که بشود زندگی کرد، یعنی با دست مزدی که باید جوابگوی زندگی باشد که کارگر بتواند کارکند، میزان مبلغی به دست می آید که حداقل یک دستمزد کارگری است . بعد فعالین کارگری همراه با کارگران فعال ،همه کارگران را فرا بخوانند تاحول دستمزد تعیین شده به مبارزه بپردازند! این کار باید به پشتوانه ی تشکل های کارگری انجام بگیرد تا بهتر به ثمر بنشیند.هر چه پروسه آگاهی با پروسه تشکیلاتی همآهنگ و پیوسته تر باشد نتیجه بهتری حاصل می شود.



4 - آيا مي دانيد قانون كار چيست؟

قانون کار جزئی از قانون مدنی است که در ارتباط با طبقه کارگر و سرمایه دار تنظیم و تدوین شده، درچارچوب مناسبات و روابط اقتصادی و اجتماعی جوامع سرمایه داری می تواند کارکرد متفاوت داشته باشد، اگر چه درشکل کلی تفاوت چندان کیفی با هم ندارند، بستگی به مواردی ازجمله توازن قوای مبارزاتی میان طبقه کارگر و طبقه سرمایه دار دارد. بستگی به میزان رشد سرمایه داری وساختار اقتصادی و اجتماعی جامعه دارد. عوامل بسیاری می تواند در تنظیم قانون کار و کارکرد آن دخالت داشته باشد، اين بسيار مهم است كه تحت چه شرایطی و بر کدام بستر تنظیم شده است. گاهی وقت ها عواملی بطور موضعی تعیین کننده می شوند که همه چیز را بطور غریبی باژگونه می کنند، مانند آن چه طبقه سرمایه دار امروز برای طبقه کارگر ایران رقم زده است. بهترین قانون کارهائی که تاکنون در تاریخ بشرتنظیم شده درکشورهائی بوده که طبقه کارگر آن کشور دست به انقلاب زده، و لابد عالی ترین قانون کار دستآورد انقلاب اکتبراست که تحت نظر بولشویک ها و لنین تنظیم شده است. من آن را نخوانده ام ، اما نسخه هائی از قانون کار ترجمه شده به فارسی آن را قبلا دیده ام . منتها نمی دانم کی وکجا!!مطابق اخباری که هر روز می شنویم قانون کار دراغلب کشور های سرمایه داری حتی کشور های اروپائی که این قانون درآنجا هم سابقه ي طولانی دارد مورد هجوم طبقه سرمایه داری قرار گرفته و با یورش های پیاپی روبه رو است . راستش من قانون کار را آن طور که شایسته و بایسته است نخوانده ام،گاهی وقت ها و در ارتباط با موضوعی به آن رجوع کرده ام، لازم بود که آن را بخوانم و هنوز هم ضرورت خواندن آن همچنان باقی است . اما من هنوز هم به صورت حرفه ای اقدام به خواندن آن نکرده ام، نمی دانم شاید علتی داشته که خودم متوجه نشدم، اما ضمیرم ازآن واقف بوده!!!یا شاید به این خاطر باشد، که کارکرد قانون اساسی به خودی خود جائی برای فکر کردن به قانون کاری که مرتب به نفع طبقه سرمایه دار دستخوش تغییر گردیده، جائی برای کشمکش نگذاشته است.!!و یا حداقل به علت رفتار و برخورد سرمايه داري درطی این سال ها که با بی پروائی آنچه از قانون کار! باقی مانده را پایمال کرده و موجب شده تا به عنوان یک کنشگر یا تقریبا فعال در حیطه کارگری، بیشتر در چارچوب حقوق کارگری فراتر از آنچه در قانون كار آمده عمل کنم. حقوقی که درچارچوب یک جامعه مدنی مدرن کاربرد داشته، و امروز در ردیف پایه ای ترین خواست و مطالبات کارگری است.!

5 - به نظر شما بهتر است قانون كار چه تغييري كند؟

قانون کار در طی اين بيست سال به تناوب تغییر کرده است. همیشه هم مثل خرچنگ به شکل مضحکی با میل فراوان به راست و به نفع طبقه سرمایه دار تغییرکرده است . اولین تغییر به نفع طبقه سرمایه داربوده و آخرین تغییری هم که در آن داده شد به نفع سرمایه داربوده است.!آنچه قرار است انجام بشود باید مطمئن باشیم که به نفع طبقه سرمایه دار است.!! کیسه دوخته شده سرمایه داری کشورما برای ارزش افزوده از دسترنج طبقه کارگر ته ندارد.!! از بدترین ، ناهنجارترین، و خشن ترین و سرانجام نامرئی ترین کانال ها و همین طور به دهشتناک ترین وغورترین مغاک های منابع سرمایه جهانی سر ریز می شود.!جاهائی که نمایندگان سرمایه داری در کشورهای دیگر هرگز حاضر نشده اند درطول دویست ساله عمر سرمایه داری پول و سرمایه ی خود را آن جا خالی کنند!! در زمان حکومت شاه و سلطنت این پروسه درفضای تقریبا روشن تری انجام می گرفت. اما اينك همه چیز در فضای تیره و هراسناک و با اشتهائی غول آسا انجام می گیرد،آن چه با نام استعمار در سیصد سال پیش و آن چه به نام استثمار در صد ساله اخیر خوانده شده، و نتوانستند تلاش های خود را در جامعه ما متحقق کنند،امروز یک جا توسط قانون مداران انجام می گیرد.!!! شاید باعث تعجب باشد، اما وقتی با دقت به روند تحولات و پروسه تکوین اجتماعی ما، جامعه ما ، به خصوص درارتباط با مسائل اقتصادی که قانون کار در رابطه ي بیشتر با آن است و مورد نظر ماست بهتر متوجه می شویم که با چه چیزی روبرو هستیم.!! رکود و تعطیلی کارخانجات و مراکز کارگری کشور ما تحت شرایطی که هنوز اتفاقی نیفتاده ،منظورم تحریم و این چیزهاست انجام نگرفته،بلکه با تاثیر پذیری ازسیاست گذاری در طول حیات رژیم است که به کم رونقی و ورشکستگی کشیده شده است. می توانی فهرست طولانی بگیری از عللی که باعث این کارشده ، همه ناشی از تصمیم گیری وعملکردغلط و ضدانسانی گردانندگان است. پول نفت که حاصل دسترنج کارگران است، تبدیل به عاملی شده برای ضربه زدن به کشور و در وحله اول به بهترین سرمایه و نیروی انسانی کارش "طبقه کارگر".!! ،مگر نه اینکه تحت مدیریت!طبقه سرمایه دار کنونی ، پول نفت به شکل بی رویه که من و شما هم می دانیم با هزاران ریخت و پاش صرف واردات می شود؟! وارداتی که عمدتا صنایع کشور ما قابلیت ساخت آنان را دارد، این کارعلاوه بر ده ها آسیب که برای جامعه و به خصوص طبقه اهل کار دارد، در فوری ترین فرصت باعث می شود که صنایع تعطیل شوند و طبقه کارگر بیکار بشود و قانون کار جاری به پیروی ازاین موضوع به حالت تعلیق درآید!!غیرازاین است!؟مگر نه اینکه همین واردات در شکلی که ازطرف مدعیان بازگوئی شد، 70 درصد گمرگ را دور می زند، دراصل طبقه کارگر و قانون طبقه کارگر دورزده است!!! خیلی طولانی می شود، از موضوع فاصله گرفتیم!

به موضوع خودمان قانون کار برگردیم و این که چه نوع تغییراتی را خواهانیم!؟قانون کار هم می تواند مشمول مبارزه و در راستای خواست کارگران به مثابه یک مطالبه مورد توجه و کنکاش کارگران و فعالین این عرصه قرار بگیرد.! در مسیر جدالی که بطورعینی در مقطعی، حالا بخوانیم معین، درکنار خواست های دیگر میان دو طبقه اصلی جامعه بر سر حدود آن به تلاش برمی خیزند، واقعیت آن است كه با توجه به فلاکت و فقر تشکیلاتی و عدم امکانات مادی و معنوی موجود، طبقه کارگرایران شایسته قانون کارتمیز تر و مرتب تری است، همان قانونی که صنایع و ساختار صنعتی وسیع جامعه ما طلب می کند، البته با چشم پوشی از روی بدقلقی های موضعی و موقت دست اندرکاران که به هر حال دارند چوبش را می خورند و از همه طرف مورد تحدید توده ها و طبقه کارگر قرار گرفته اند. به خاطر رکود و بیکاری و...از این قبیل. همان طور که گفتیم قانون کار هم مشمول مبارزه می شود و در شرایط گشایش و گسترش مبارزه و پیشرفت کارگران درعرصه تشكل هاي خود، خواه ناخواه قانون کارهم به پیروی ازمبارزات کارگران و در جهت منافع آنان تغییر می کند. همان گونه که به پیروی از مبارزه در دوره کساد مبارزه کارگری به نفع طبقه سرمایه که در مقابل کارگران ایستاده تغییر کرده است! بدیهی است كه درشرایط حاد بحران سیاسی کنونی با این که طبقه سرمایه دار بیشتر در معرض خطر قرار گرفته و واهمه ي بیشتری از تحرکات کارگری دارد ،از تصمیمی که گرفته بود در مورد تغییر در قانون کار به علت مشکلات شاید نتواند آن را در دستور کار روز خود قرار بدهد.! با توجه به شرایطی که وارد شده ایم چشم انداز این که در فوری ترین زمان به نفع طبقه کارگر دچار تغییراتی رو به جلو بشود بیشتر است.!!

كارگر - اهواز -17/11/90

هیچ نظری موجود نیست: