۲۳ اردیبهشت ۱۳۸۹ ه‍.ش.

پیمان نامه جهانی حقوق کودک

پیمان نامه جهانی حقوق کودک

کار کودکان زیر 18 سال ممنوع است.
(در این پیمان نامه تا سن 18 سال کودک محسوب میگردد)

ماده 32
دولت های عضو، حق کودک را برای مصون ماندن از بهره کشی اقتصادی و انجام کارهایی که خطرناک به نظر می رسند، یا در آموزش کودک اخلال ایجاد کنند و یا به سلامتی کودک یا رشد جسمانی، ذهنی، اخلاقی، یا اجتماعی او آسیب رسانند، به رسمیت می شناسند
دولت های عضو برای تضمین اجرای این ماده، اقدامات قانونی، اداری، اجتماعی، و آموزشی لازم را به عمل خواهند آورد. به این منظور و با توجه به مواد سایر اسناد بین المللی مربوط، دولت های عضو، به ویژه خواهند کوشید که:
الف) در مورد یک یا چند حداقل سن و شرایط اشتغال، مقررات مناسبی تدوین کنند.
ب) در مورد ساعات کار و شرایط اشتغال، مقررات مناسبی تدوین کنند.ج) برای تضمین اجرای موثر این ماده، جریمه های مناسب یا ضمانت های اجرایی دیگری مقرر کنند.

مقاوله نامه 138*

حداقل سن اشتغال به کار
هر یک از اعضای که این مقاوله نامه در مورد وی در حال اجراست، متعهد می گردد تا از سیاستی درسطح ملی پیروی نماید که هدف آن لغو کار کودکان به نحو موثر و افزایش تدریجی حداقل سن اشتغال در سطحی باشد که با رشد کامل جسمی و فکری جوانان تناسب داشته باشد.
حداقل سنی نباید کمتر از سن پایان دوره تحصیل اجباری و یا در هر صورت کمتر از 15 سال باشد.

قانون کار

شرايط‌ كار نوجوانان‌

ماده‌ 79
به‌كار گماردن‌ افراد كمتر از 15 سال‌ تمام‌ ممنوع‌ است‌. ماده‌ 80 كارگري‌ كه‌ سنش‌ بين‌ 15 تا 18 سال‌ تمام‌ باشد، كارگر نوجوان‌ ناميده‌ مي‌شود و در بدو استخدام‌ بايد توسط‌ سازمان‌ تأمين‌ اجتماعي‌ مورد آزمايشهاي‌ پزشكي‌ قرار گيرد
ماده‌ 81
آزمايش‌هاي‌ پزشكي‌ كارگر نوجوان‌، حداقل‌ بايد سالي‌ يك‌ بار تجديد شود و مدارك‌ مربوط‌ در پرونده‌ استخدامي‌ وي‌ ضبط‌ گردد. پزشك‌ درباره‌ تناسب‌ نوع‌ كار با توانايي‌ كارگر نوجوان‌ اظهار نظر مي‌كند و چنانچه‌ كار مربوط‌ را نامناسب‌ بداند كارفرما مكلف‌ است‌ در حدود امكانات‌ خود شغل‌ كارگر را تغيير دهد.
ماده‌ 82
ساعات‌ كار روزانه‌ كارگر نوجوان‌، نيم‌ ساعت‌ كمتر از ساعات‌ كار معمولي‌ كارگران‌ است‌. ترتيب‌ استفاده‌ از اين‌ امتياز با توافق‌ كارگر و كارفرما تعيين‌ خواهد شد.
ماده‌ 83
ارجاع‌ هر نوع‌ كار اضافي‌ و انجام‌ كار در شب‌ و نيز ارجاع‌ كارهاي‌ سخت‌ و زيان‌آور و خطرناك‌ و حمل‌ بار با دست‌، بيش‌ از حد مجاز و بدون‌ استفاده‌ از وسايل‌ مكانيكي‌ براي‌ كارگر نوجوان‌ ممنوع‌ است‌.
ماده‌ 84
در مشاغل‌ و كارهايي‌ كه‌ به‌علت‌ ماهيت‌ آن‌ با شرايطي‌ كه‌ كار در آن‌ انجام‌ مي‌شود براي‌ سلامتي‌ يا اخلاق كارآموزان‌ و نوجوانان‌ زيان‌آور است‌، حداقل‌ سن‌ كار 18 سال‌ تمام‌ خواهد بود. تشخيص‌ اين‌ امر با وزارت‌ كار و امور اجتماعي‌ است‌.

شرايط‌ كار زنان

ماده 38
کارفرمایان بایددربرابرکارمساوی به مرد و زن حقوق مساوی پرداخت کنند.
ماده‌ 75
كارهاي‌ خطرناك‌، سخت‌ و زيان‌آور و نيز حمل‌ بار بيشتر از حد مجاز با دست‌ و بدون‌ استفاده‌ از وسايل‌ مكانيكي‌، براي‌ كارگران‌ زن‌ ممنوع‌ است‌. دستورالعمل‌ و تعيين‌ نوع‌ و ميزان‌ اين‌ قبيل‌ موارد با پيشنهاد شورايعالي‌ كار به‌ تصويب‌ وزير كار و امور اجتماعي‌ خواهد رسيد.
ماده‌ 76
مرخصي‌ بارداري‌ و زايمان‌ كارگران‌ زن‌ جمعاً 90 روز است‌. حتي‌الامكان‌ 45 روز از اين‌ مرخصي‌ بايد پس‌ از زايمان‌ مورد استفاده‌ قرار گيرد. براي‌ زايمان‌ توأمان‌ 14 روز به‌ مدت‌ مرخصي‌ اضافه‌ مي‌شود.
تبصره‌ 1ـ پس‌ از پايان‌ مرخصي‌ زايمان‌، كارگر زن‌ به‌كار سابق‌ خود باز مي‌گردد و اين‌ مدت‌ با تاييد سازمان‌ تأمين‌ اجتماعي‌ جزء سوابق‌ خدمت‌ وي‌ محسوب‌ مي‌شود.
تبصره‌ 2ـ حقوق ايام‌ مرخصي‌ زايمان‌ طبق‌ مقررات‌ قانون‌ تأمين‌ اجتماعي‌ پرداخت‌ خواهد شد. 
ماده‌ 77
در مواردي‌ كه‌ به‌ تشخيص‌ پزشك‌ سازمان‌ تأمين‌ اجتماعي‌، نوع‌ كار براي‌ كارگر باردار خطرناك‌ يا سخت‌ تشخيص‌ داده‌ شود، كارفرما تا پايان‌ دوره‌ بارداري‌ وي‌، بدون‌ كسر حق‌السعي‌ كار مناسبتر و سبكتري‌ به‌ او ارجاع‌ مي‌نمايد.
ماده‌ 78
در كارگاههايي‌ كه‌ داراي‌ كارگر زن‌ هستند كارفرما مكلف‌ است‌ به‌ مادران‌ شيرده‌ تا پايان‌ دو سالگي‌ كودك‌ پس‌ از هر سه‌ ساعت‌، نيم‌ ساعت‌ فرصت‌ شير دادن‌ بدهد. اين‌ فرصت‌ جزء ساعات‌ كار آنان‌ محسوب‌ مي‌شود و همچنين‌ كارفرما مكلف‌ است‌ متناسب‌ با تعداد كودكان‌ و با درنظر گرفتن‌ گروه‌ سني‌ آنها مراكز مربوط‌ به‌ نگهداري‌ كودكان‌ (از قبيل‌ شيرخوارگاه‌، مهدكودك‌ و ...) را ايجاد نمايد.
تبصره‌ـ آئين‌نامه‌ اجرايي‌، ضوابط‌ تأسيس‌ و اداره‌ شيرخوارگاه‌ و مهدكودك‌ توسط‌ سازمان‌ بهزيستي‌ كل‌ كشور تهيه‌ و پس‌ از تصويب‌ وزير كار و امور اجتماعي‌ به‌ مرحله‌ اجراء گذاشته‌ مي‌شود.

***

زنان کارگر امروزه در همه ی صحنه ها دچار ستم دو گانه هستند

الف) زنان کارگر
زنان بر طبق مقاوله نامه های بین المللی، باید در برابر کار مساوی، حقوقی مساوی دریافت کنند. در بسیاری از بخش های اقتصادی حقوق زنان کمتر از مردان است.
- چرا شرط استخدام برای بسیاری از زنان، مجرد بودن است؟
- برای برابری حقوق زنان، با مردان چه راه حلی وجود دارد؟
- برای استقلال اقتصادی زنان در جامعه چه باید کرد؟
- برای حمایت از زنان در همه ی عرصه های فعالیت های اجتماعی چه ساز و کاری وجود دارد؟
- آیا برای دفاع از حقوق زنان کارگر و مزد بگیر (مانند معلمان،پرستاران و ...) نیاز به تشکل های مستقل مربوطه احساس نمی شود؟

ب) کار خانگی زنان
به علاوه در برابر کار خانگی زنان (یعنی زنان خانه دار) هیچ گونه حق و حقوقی برای آنان تعریف نشده است در حالی که بدون کار خانگی، کارگران نمی توانند نیروی مصرف شده خود را بازسازی کنند.
- اگر زنان در خانه کار نکنند، مرد کارگر چگونه می تواند نیروی خود را باز تولید کند؟ در واقع زنان در خانه درست مانند یک کارگر کار می کنند بدون این که هیچ دستمزدی به کار آنان تعلق گیرد.

----------------------
* کنفرانس بین المللی کار در 17 ژوين 1948 در سانفرانسیسکو برگزار گردید و چند مقاوله نامه را که برای همه کشورهای عضو سازمان ملل متحد لازم الاجراست تصویب نمود که این کشورها موظفند قوانین داخلی خود را با توجه به این مقاوله نامه ها اصلاح کرده و آنها را اجرا کنند.

هیچ نظری موجود نیست: